Zelfstandige in bijberoep: wat u moet weten voor u begint

Veel ondernemers beginnen niet van de ene dag op de andere voltijds voor zichzelf. Ze starten eerst naast hun vaste job, als zelfstandige in bijberoep. Zo testen ze of hun idee werkt zonder hun vaste inkomen op te geven. Dat is een verstandige aanpak, maar er gelden wel een paar spelregels.

Wanneer bent u zelfstandige in bijberoep?

U bent zelfstandige in bijberoep als u naast uw zelfstandige activiteit een andere hoofdactiviteit hebt. Meestal is dat een job als werknemer of ambtenaar van minstens halftijds. Ook in sommige andere situaties, bijvoorbeeld met bepaalde uitkeringen, kan een bijberoep mogelijk zijn. Uw sociaal verzekeringsfonds bekijkt of u aan de voorwaarden voldoet.

De administratie is dezelfde als in hoofdberoep

Een bijberoep is administratief geen lichtere variant. U schrijft u in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen via een ondernemingsloket, u sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds en u regelt uw btw. Hoe dat in zijn werk gaat, leest u in ons artikel Een eigen zaak starten in België. Met een kleine omzet kunt u eventueel gebruikmaken van de btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen.

Sociale bijdragen in bijberoep

Het grote voordeel van een bijberoep is dat u al sociale rechten opbouwt via uw hoofdactiviteit. Daarom zijn de sociale bijdragen lager. Voor 2026 geldt:

• Is uw netto belastbaar inkomen uit uw bijberoep lager dan 1.922,16 euro per jaar, dan betaalt u geen sociale bijdragen.
• Daarboven betaalt u een percentage van uw inkomen, ongeveer 20,5 procent, net als een zelfstandige in hoofdberoep.
• Als starter betaalt u voorlopige bijdragen op basis van een raming. De minimale voorlopige bijdrage bedraagt 98,51 euro per kwartaal.

Na een paar jaar volgt een afrekening op uw werkelijke inkomen. Hebt u veel meer verdiend dan geraamd, dan krijgt u een aanvullende rekening. Zet dus elke maand een deel van uw inkomsten opzij.

Uw werkgever en uw arbeidscontract

U mag in principe naast uw job een eigen zaak hebben, maar lees uw arbeidsovereenkomst en het arbeidsreglement goed na. Daarin kan een exclusiviteitsbeding of een concurrentiebeding staan. Doet u hetzelfde werk als voor uw werkgever, of werkt u voor dezelfde klanten, dan kan dat tot problemen leiden. Een open gesprek met uw werkgever voorkomt vaak misverstanden.

Let op met uitkeringen

Ontvangt u een werkloosheidsuitkering of een ziekte-uitkering, dan mag u niet zomaar een bijberoep starten. Daarvoor zijn voorafgaande meldingen of toelatingen nodig, bijvoorbeeld bij de RVA of uw ziekenfonds. Wie dat vergeet, riskeert dat de uitkering wordt teruggevorderd.

Belastingen

Uw winst uit uw bijberoep telt mee in uw personenbelasting en wordt opgeteld bij uw loon. Daardoor valt ze vaak in een hoge belastingschijf. Houd daar rekening mee bij het bepalen van uw prijzen. U kunt wel uw beroepskosten aftrekken, zoals materiaal, een deel van uw telefoon of software. Bewaar daarom al uw bonnetjes en facturen.

Overstappen naar hoofdberoep

Loopt het goed, dan kunt u later overstappen naar een zelfstandige activiteit in hoofdberoep. Dat meldt u bij uw sociaal verzekeringsfonds. Uw bijdragen worden dan anders berekend en u bouwt uw sociale rechten voortaan op als zelfstandige. Sommige ondernemers kiezen op dat moment ook voor een vennootschap. In Eenmanszaak of BV leest u wanneer dat interessant kan zijn.

Tot slot

Een bijberoep is een mooie manier om met weinig risico te ondernemen. Begin met een duidelijk plan, ga na wat uw werkgever toelaat en reken uw bijdragen en belastingen van in het begin mee. Uw sociaal verzekeringsfonds en een boekhouder kunnen u helpen om alles correct op te starten.