Een eigen zaak starten in België: de stappen van ondernemingsloket tot btw-nummer

Een eigen zaak beginnen is voor veel mensen een droom die jaren rijpt en dan ineens heel concreet wordt. Tussen het idee en de eerste klant liggen wel een paar administratieve stappen. Die zijn minder ingewikkeld dan vaak gedacht, zolang u ze in de juiste volgorde zet. Hieronder vindt u de belangrijkste.

1. Maak uw plan concreet

Voor u zich ergens inschrijft, loont het om op papier te zetten wat u gaat aanbieden, aan wie, en waarom klanten voor u zullen kiezen. Een ondernemingsplan hoeft geen dik document te zijn. Het dwingt u wel om na te denken over uw prijzen, uw doelgroep en de kosten van de eerste maanden. Hebt u een lening nodig, dan vraagt uw bank er sowieso naar.

2. Kies een rechtsvorm

U kunt starten als eenmanszaak, op eigen naam, of een vennootschap oprichten, meestal een BV. Die keuze bepaalt uw aansprakelijkheid, uw belastingen en hoe zwaar uw boekhouding wordt. In ons artikel Eenmanszaak of BV: welke vorm past bij u? zetten we de verschillen op een rij. Kiest u voor een vennootschap, dan stapt u eerst naar de notaris voor de oprichtingsakte.

3. Geen bewijs van bedrijfsbeheer meer nodig

Vroeger moest u aantonen dat u over basiskennis bedrijfsbeheer beschikte. In Vlaanderen en Brussel is die voorwaarde al enkele jaren afgeschaft, en sinds 1 oktober 2025 ook in Wallonië. Let wel op: voor bepaalde beroepen, bijvoorbeeld in de bouw, de zorg of de voeding, kunnen nog specifieke vergunningen, erkenningen of hygiëneregels gelden.

4. Schrijf u in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen

Elke onderneming moet ingeschreven zijn in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Dat doet u via een erkend ondernemingsloket. U krijgt een ondernemingsnummer dat u op al uw facturen, uw website en uw briefpapier vermeldt. De inschrijving is betalend. Het ondernemingsloket kan tegelijk uw btw-nummer activeren en u wegwijs maken in eventuele vergunningen.

5. Activeer uw btw-nummer

De meeste zelfstandigen zijn btw-plichtig. Dat betekent dat u btw aanrekent aan uw klanten, de btw op uw aankopen kunt terugvorderen en periodiek een btw-aangifte indient. Verwacht u een kleine omzet, dan kunt u eventueel kiezen voor de vrijstellingsregeling. Meer daarover leest u in De btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen uitgelegd.

6. Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds

Als zelfstandige moet u zich ten laatste op de dag dat u start aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. U betaalt er elk kwartaal sociale bijdragen. Die geven u rechten op pensioen, ziekte-uitkeringen en kinderbijslag. In het begin betaalt u voorlopige bijdragen op basis van een raming. Later volgt een afrekening op uw werkelijke inkomen, dus het is verstandig om daarvoor geld opzij te zetten. Vergeet ook niet uw ziekenfonds te laten weten dat u zelfstandige bent.

7. Regel uw administratie vanaf dag één

Open een aparte zichtrekening voor uw zaak, ook als dat voor een eenmanszaak niet verplicht is. Zo houdt u privé en zakelijk gescheiden. Kies meteen een systeem voor facturen, bonnetjes en btw-aangiftes. Sinds 1 januari 2026 moeten facturen tussen Belgische ondernemingen bovendien elektronisch en gestructureerd verlopen. Het belangrijkste vindt u in E-facturatie verplicht sinds 2026. Veel starters laten zich in het begin bijstaan door een boekhouder. Dat kost geld, maar bespaart vaak dure fouten.

8. Denk aan verzekeringen

Een burgerlijke aansprakelijkheid voor uw onderneming is voor veel activiteiten sterk aan te raden en in sommige sectoren verplicht. Daarnaast kunt u denken aan een gewaarborgd inkomen, voor het geval u ziek wordt, en een verzekering voor uw materiaal of voorraad. Een verzekeringsmakelaar kan u helpen om te zien wat u echt nodig hebt.

9. Laat weten dat u bestaat

Een goede dienst verkoopt zichzelf niet als niemand ervan weet. Zorg voor een eenvoudige website, een volledig ingevuld Google Bedrijfsprofiel en vermeldingen in gidsen zoals De Ondernemersgids. Zo vinden klanten uit uw gemeente u wanneer ze zoeken. In Beter gevonden in uw gemeente leest u hoe u uw bedrijfsprofiel stap voor stap op orde zet.

Hulp bij het starten

In Vlaanderen kunt u gratis terecht bij VLAIO, het Agentschap Innoveren en Ondernemen, met vragen over starten, steunmaatregelen en vergunningen. Ook de ondernemingsloketten, de sociale verzekeringsfondsen en organisaties als UNIZO bieden starterspakketten en infosessies aan. Neem gerust uw tijd voor de voorbereiding: wie goed start, hoeft achteraf minder te herstellen.